© «Zo‘rTV» telekanali, «O‘zimizda...» tok-shousi
 

⚡️ Mavzu: «ENERGIYA TEJAMKORLIGI VA SAMARADORLIGI»

► Youtube’da ko‘rish

♦ Energiya resurslarini asrab-avaylash — bu shunchaki chiroqni o‘chirish emas, balki kelajak avlod oldidagi masʼuliyatli va zamonaviy turmush tarzidir. Bugungi kunda O‘zbekiston xonadonlarida energiya tejamkor LED lampalari odatiy holga aylandi, biroq energiya isteʼmoli madaniyatini yangi bosqichga olib chiqish ehtiyoji hamon dolzarb bo‘lib qolmoqda.

♦ Elektr energiyasi bo‘yicha: Misol uchun, bugungi kunda O‘zbekistondagi 8,2 milliondan ortiq aholi abonentlarining asosiy isteʼmoli sovitish va isitish tizimlari hamda “kutish rejimi”dagi texnikalarga to‘g‘ri kelmoqda.

• Konditsioner misolida oladigan bo‘lsak, agar har bir xonadon yoz kunlarida konditsioner haroratini atigi 2 darajaga yuqoriroq (masalan, 18°C emas, 24°C) qilib belgilasa, bu har bir qurilmaning energiya sarfini 15-20 foizgacha kamaytiradi. Respublika miqyosida bu bir kunda o‘rtacha 12-15 million kVt⋅soat energiya tejaladi, deganidir.

• Qolaversa, televizor, komputer va quvvatlantirgichlarni (zaryadka) rozetkada qoldirish — “kutish rejimi”da oyiga o‘rtacha 7-10 kVt⋅soat behuda energiya sarfini yuzaga keltiradi. Butun mamlakat bo‘yicha bu yiliga qariyb 800 million kVt⋅soatdan ortiq isrofgarchilikdir.

⇒ Iqtisodiy manfaat: Agar xonadondagi eski rusumdagi muzlatgich yoki konditsioner “A++” klassidagi zamonaviy invertor qurilmalarga almashtirilsa, oylik elektr hisob-kitobi o‘rtacha 30-40 foizga kamayadi. Masalan, amaldagi tariflar va “ijtimoiy norma” tizimida bu bir oila uchun oyiga o‘rtacha 45-60 ming so‘m, yiliga esa qariyb 700 ming so‘mgacha mablag‘ tejash imkonini beradi.

♦ Tabiiy gaz bo‘yicha: Gazni asrash — bu sovuqda o‘tirish emas, balki hosil qilingan issiqlikdan oqilona foydalanish va uni ko‘chaga chiqarib yubormaslikdir. Bugungi kunda gaz iste’moli madaniyati uyni isitishdan ko‘ra, uning issiqligini saqlash texnologiyalariga ko‘proq bog‘liq.

• Issiqlik izolyatsiyasining kuchi: Tadqiqotlarga ko‘ra, devor va tom qismi yaxshi izolyatsiya qilinmagan uylarda issiqlikning 35-40 foizi ko‘chaga chiqib ketadi. Agar xonadon egasi tom qismini oddiy bazalt paxtasi (vata) bilan issiqlik o‘tkazmaydigan qilib yopsa, bu qish mavsumida gaz sarfini o‘rtacha 25-30 foizga kamaytiradi. Bu bir mavsumda o‘rtacha 500–800 kub metr gaz tejaladi, deganidir.

• Zamonaviy kotyollar samaradorligi: Eski rusumdagi (nostandart) yondirgichlar va pechlar gazning faqat 50-60 foizini issiqlikka aylantiradi, qolgani esa mo‘ri orqali behuda chiqib ketadi. Yangi avloddagi ikki zanjirli (dvuxkonturniy) kotellarning foydali ish koeffitsiyenti 92-95 foizni tashkil etadi.

• Termostat va “aqlli” boshqaruv: Agar isitish tizimiga kichik bir qurilma — termostat o‘rnatilsa, u uy ichidagi harorat belgilangan darajaga yetganda gazni avtomatik o‘chiradi yoki minimal holatga tushiradi. Uydan chiqib ketayotganda haroratni atigi 3-4 darajaga pasaytirish kunlik gaz isteʼmolini 10-15 foizga tejaydi.

⇒ Iqtisodiy va ijtimoiy naf: Bugungi “ijtimoiy norma” sharoitida gazning har bir kub metri uchun belgilangan meʼyordan chiqib ketmaslik oila byudjeti uchun juda muhim.

• Misol uchun, agar O‘zbekistondagi gaz bilan isitiladigan har bir xonadon deraza romlarining zichligini taʼminlab, issiqlik yo‘qotilishini kamaytirsa, respublika miqyosida bir yilda qariyb 1,5–2 milliard kub metr tabiiy gazni tejash mumkin. Bu tejalgan gaz yangi sanoat korxonalari ishga tushishiga va mingdan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratilishiga zamin bo‘ladi.

‖ Facebook ‖ Instagram ‖ YouTube ‖

«O‘zbekiston MET» AJ Axborot xizmati 

http://t.me/uzmetaxborotxizmati